Τεύχος 13: Εντυπωσιακή αρχή της δεύτερης χρονιάς

Η δεύτερη χρονιά του ΠΥΡΓΟΥ ξεκινάει με ένα τεύχος που, τεχνικά και ουσιαστικά, απέχει από το πρώτο τεύχος, που είχε κυκλοφορήσει πριν από δώδεκα μόλις μήνες όσο η μέρα με τη νύχτα.

Το περιοδικό αποκτάει επιτέλους την οριστική μορφή του (θα τη διατηρήσει λίγο-πολύ όλο τον επόμενο καιρό που θα εκδίδεται), τα κείμενα συνοδεύονται από φωτογραφίες και σκίτσα, χρώμα εμφανίζεται και σε εσωτερικές σελίδες.

Το τεύχος έχει πια απαιτήσεις πραγματικού περιοδικού -δεν μπορεί να βγαίνει στη γραφομηχανή μέσα σε ένα Σαββατοκύριακο, και αυτό θα αρχίσει να έχει συνέπειες (με άλλα λόγια, καθυστερήσεις), καθώς οι συνεργάτες είναι όλοι ερασιτέχνες, με πιεσμένο προσωπικό πρόγραμμα.

Στο εξώφυλλο βλέπουμε τον Ούγγρο γκρανμέτρ Λάγιος Πόρτις, από τους κορυφαίους σκακιστές στον κόσμο εκείνη την εποχή και πρωταθλητή Ουγγαρίας το Δεκέμβρη της προηγούμενης χρονιάς. Είναι η εισαγωγή στο σχετικό άρθρο του Παύλου Γκέσου, που -λίγο καιρό πριν επιστρέψει οριστικά στην Ελλάδα – αρχίζει τις ανταποκρίσεις του από την Ουγγαρία παρουσιάζοντας τις θεωρητικές καινοτομίες στην Ινδική του Ρ από εκείνο το πρωτάθλημα (στο οποίο είχε επίσης αγωνιστεί). Ένα άρθρο πολύ υψηλού επιπέδου (αν αναλογιστεί κανείς και ποιοι έπαιζαν τότε στο πρωτάθλημα: Πόρτις, Ρίμπλι, Σαξ, Άντοριαν, Λέντιελ -όλη η αφρόκρεμα της τότε δεύτερης μεγαλύτερης σκακιστικής δύναμης στον κόσμο).

Ακόμη θυμάμαι με αγάπη το …ταξιδιωτικό ρεπορτάζ του Ανδρέα Κονταρίνη (στη σελ. 19), που είχε καταφέρει να επισκεφτεί για ένα απόγευμα «προσκυνητής» το Χάστινγκς. Πόσο έχει αλλάξει από τότε το ελληνικό σκάκι που μετράει πια έναν δικό του ανάμεσα στους νικητές αυτού του παραδοσιακού τουρνουά!

Στο τεύχος υπάρχουν ακόμη άρθρα για το πρωτάθλημα της ΕΣΣΔ, το παγκόσμιο γυναικών, και τον Βασίλι Σμυσλόβ. Στο θεωρητικό μέρος, υπάρχει άρθρο για την Ισπανική Schliemann, και θεωρητικές συνεισφορές αναγνωστών.

Το τεύχος περιέχει και όλες τις μόνιμες στήλες του: Το άρθρο «Στις επάλξεις»του Λάζ. Δρεπανιώτη, θέματα διαιτησίας, ασκήσεις συνδυασμών, βιβλιοκριτική.

Τέλος, το τεύχος έχει και διαφήμιση στο οπισθόφυλλο! Με την ασφάλεια της χρονικής απόστασης που μας χωρίζει πάντως, μπορώ να διαβεβαιώσω τον αναγνώστη ότι όλες οι διαφημίσεις ήταν φιλικές και χαριστικές, «κράχτες» για κάτι καλύτερο -που όμως δεν ήρθε ποτέ.

Για να διαβάσετε το τεύχος σε μορφή PDF, απλώς πατήστε εδώ (12,4 ΜΒ).

Μπορείτε επίσης να ανοίξετε από εδώ το αρχείο σελιδοποίησης σε μορφή PDF (12,5 MB) σελιδοποιημένο έτσι ώστε να μπορείτε να ανατυπώσετε (αν θέλετε) το τεύχος.

Τεύχος 3: Προάγγελος μιας νέας εποχής

Και στο τρίτο τεύχος του Πύργου (Μάρτιος ‘75) συνεχίζεται η αναζήτηση μιας ικανοποιητικής μορφής για το εξώφυλλο και το στήσιμο. Παρά τις …αναζητήσεις όμως, η εικόνα εξακολουθεί να παραμένει η εικόνα ενός ερασιτεχνικού φυλλαδίου για εσωτερική, συλλογική χρήση.

Ίσως βέβαια τα πράγματα δεν ήταν ακριβώς έτσι εκείνη την εποχή. Ναι μεν υπήρχαν ζωντανές οι αναμνήσεις από τα δύο σκακιστικά περιοδικά που κυκλοφορούσαν μέχρι πριν από λίγα χρόνια, τα «Ελληνικά Σκακιστικά Χρονικά» (ικανοποιητικά ακόμη και με τα σημερινά στάνταρ) και το «Σκακιστή», όμως όπως είναι γνωστό τα κενά καλύπτονται στη φύση (έστω και αν όχι υποχρεωτικά με τον καλύτερο δυνατό τρόπο).

Σήμερα, μετά από σχεδόν 35 χρόνια, το σημαντικότερο στοιχείο του τρίτου τεύχους είναι τα αποτελέσματα του διασυλλογικού πρωταθλήματος Ελλάδος 1974-75. Στη σελίδα 16 δημοσιεύονται οι τελικοί πίνακες: Στον όμιλο Αθηνών, με 8 ομάδες, στους άνδρες ήταν: 1η Ηλιούπολη, 2ος Παναθηναϊκός, 3ος Πειραϊκός, και στους εφήβους: 1ος Πειραϊκός, 2οι Αμπελόκηποι, 3ος Πανελλήνιος (γινόντουσαν ξεχωριστά πρωταθλήματα, αλλά ακολουθώντας την ίδια κλήρωση κάθε μέρα). Στον όμιλο Θεσσαλονίκης οι ομάδες ήταν, όλες κι όλες, τέσσερις, και νικήτρια και στις δύο κατηγορίες ήταν …φυσικά η ΕΣΘ.

Από εκεί και πέρα, το τεύχος περιέχει το άρθρο του Λάζαρου Δρεπανιώτη «στις Επάλξεις», θεωρητικά, τεχνικά, και ιστορικά άρθρα από μέλη του συλλόγου (για τον Εμμ. Λάσκερ από τον Ι. Ιορδάνωφ, για τη Γαλλική Winawer από το Γιάννη Σίσκο, καλλιτεχνικά φινάλε από τον Ι. Ιορδάνωφ, ρεπορτάζ για το ματς Καρπόβ-Κορτσνόι (Μόσχα ‘74) από τον Παντ. Γιαπιτζόγλου, διεθνείς ειδήσεις, ειδήσεις του ΣO Καλλιθέας, παρτίδα «παίξε εναντίον του GM», έξι προβλήματα (επιμέλεια Ι. Ιορδάνωφ)… Τη δακτυλογράφηση κλπ επιμέλεια του τεύχους (όπως άλλωστε όλων των τευχών) έκανε ο Παν. Δρεπανιώτης.

Κάτω δεξιά, στην προτελευταία σελίδα, υπάρχει μια υπόσχεση: «To ΔΣ του ΣΟΚ, λόγω του μεγάλου πλήθους επιστολών που κατακλύζουν τα γραφεία του συλλόγου και τα οποία απαιτούν να αποκτήση ο ΠΥΡΓΟΣ πανελλήνιο χαρακτήρα, αποφάσισε την αναπροσαρμογή του περιοδικού από του επομένου μηνός με μια επέκταση στο διπλάσιο της ύλης του περιοδικού.»

Και όσο και αν χαμογελάει ο αναγνώστης (εγώ τουλάχιστον που διαβάζω τα γραφτά μου μετά από 35 χρόνια χαμογελώ…) με τη γραφική διατύπωση και τον «κατακλυσμό»επιστολών, από τη μικρή αυτή ανακοίνωση ξεκίνησε μια νέα εποχή στο ελληνικό σκάκι…

Ανοίξτε εδώ το τρίτο τεύχος σε αρχείο PDF που μπορείτε να το τυπώσετε (13,8 ΜΒ) ή πατήστε εδώ για να εμφανιστεί σε (διαφορετικό) αρχείο PDF (14 ΜΒ) και να το διαβάσετε ξεφυλλίζοντάς το στην οθόνη σας.

Τεύχος 2: Το σωστό πρώτο τεύχος

Καθόλου περίεργο δεν είναι που κάθε περιοδική έκδοση κάνει δεκάδες δοκιμαστικά, από τις τυπικές σελίδες μέχρι ολόκληρο το φύλλο για να εντοπιστούν κάθε λογής πιθανά προβλήματα πριν βγει στη δημοσιότητα.

Με την έννοια αυτή λοιπόν, το πρώτο τεύχος του Πύργου ήταν το «τεύχος 0» και αυτό εδώ, το δεύτερο τεύχος, ήταν το  «σωστό πρώτο». Χάρη σε πολλές καλές συμβουλές είχε αντιμετωπίσει τα περισσότερα από τα τεχνικά προβλήματα του πρώτου:

Μια γραφομηχανή που επιστρατεύτηκε έδωσε αμέσως πολύ καλύτερη εικόνα στα κείμενα και τα λετρασέτ (άλλη καινοτομία της εποχής) έδωσαν καλά γράμματα για τους τίτλους (ομολογουμένως σε προφανώς ερασιτεχνική υλοποίηση). Μια νέα σφραγίδα, ειδική παραγγελία στα σφραγιδάδικα της πλατείας Δραγατσανίου, έδωσε άλλη ποιότητα εικόνας και στα διαγράμματα. Mέθοδος εκτύπωσης παρέμεινε η ξηροτυπία-φωτοτυπία, αλλά σε αρκετά πιο προσεγμένη ποιότητα. Συνολικά, μια παραπάνω από επαρκής εικόνα για το περιοδικό δελτίο ενός συλλόγου —ίσως και κάτι περισσότερο από επαρκής.

Στα περιεχόμενα υπάρχει επίσης φανερή βελτίωση, κυρίως χάρη σε συνεισφορές και μεταφράσεις και από άλλα μέλη του συλλόγου. Πέρα από το κύριο άρθρο του Λάζ. Δρεπανιώτη «στις επάλξεις», υπάρχουν συνεργασίες του Ιορδ. Ιορδάνωφ (στη σειρά για τους παγκόσμιους πρωταθλητές παρουσιάζει τον Στάινιτς και στη σειρά για τα φινάλε παρουσιάζει δύο κλασικές θέσεις (το «ιππικό» του Κορόλκοφ και το «φρούριο» του Σίμχοβιτς), ο Γιάννης Σίσκος παρουσιάζει τη Γαλλική Winawer, υπάρχουν επίσης συνεργασίες από τον Παν. Δρεπανιώτη και τον Παντ. Γιαπιτζόγλου, καθώς και τα εσωτερικά νέα του ΣΟ Καλλιθέας, με τα διασυλλογικά αποτελέσματα του Ιανουαρίου 1975.

Στο οπισθόφυλλο άλλα τέσσερα προβλήματα με τις λύσεις του (και τη λύση του προβλήματος στο εμπροσθόφυλλο).

Για να διαβάσετε το τεύχος 2 του «Πύργου», πατήστε εδώ (αρχείο PDF, 11,5 ΜΒ). Για να το κατεβάσετε και να το ανατυπώσετε, πατήστε εδώ (αρχείο PDF, 10,1 ΜΒ).

Ο «Πύργος» και η εποχή του στο ελληνικό σκάκι

Λάζ. Δρεπανιώτης

Όταν ο Λάζαρος Δρεπανιώτης ανέλαβε τις τύχες του πρακτικά διαλυμένου ΣΟ Καλλιθέας, τέλη του 1974 με αρχές του 1975, από τα πρώτα πράγματα που αποφάσισε να υλοποιήσει ήταν το περιοδικό του συλλόγου. Με την πείρα του από την πολιτική του δουλειά στα νιάτα του στον Πειραιά, ήξερε πολύ καλά τη σημασία ενός έντυπου αναφοράς για κάθε συλλογική προσπάθεια.

Το έμβλημα του ΣΟΚ ήταν ένας άσπρος σκακιστικός πύργος –έτσι, χωρίς πολλά-πολλά, γεννήθηκε ο «Πύργος». Στην αρχή ήταν απλώς αυτό που προοριζόταν να είναι: ένα φυλλαδιάκι για τα μέλη του συλλόγου. Η πρώτη σκέψη μάλιστα, ήταν να βγαίνει πολυγραφημένο –ευτυχώς στην Αθήνα είχε φτάσει πια η ξηροτυπική φωτοτυπία… Καθώς όμως δεν υπήρχε καμία εμπειρία από τα απαραίτητα για τις σκακιστικές εκδόσεις (τα σκόρπια τεύχη των «Ε.Σ.Χ.» στα γραφεία του συλλόγου ήταν τόσες κλάσεις ανώτερα ποιοτικά, που απλώς δεν ήταν δυνατή ούτε καν η αντιγραφή τους….) δεν είναι καθόλου περίεργο που το πρώτο τεύχος εμφανίστηκε τελικά με την εικόνα που είχε (και ακόμη χειρότερη).

Περισσότερα γι’ αυτό το πρώτο τεύχος θα βρείτε στο: Τεύχος 1: Η καταστροφή.

Στα επόμενα τεύχη η κατάσταση βελτιώθηκε, και μάλιστα αισθητά, αλλά μέχρι και το τεύχος 8 το περιοδικό παρέμενε φωτοτυπημένο φυλλάδιο. Το τεύχος 9 όμως σήμανε την πρώτη (προσπάθεια για) ποιοτική αναβάθμιση: Με αφορμή την 1η Διεθνή Σκακιστική Συνάντηση Καλλιθέας, το περιοδικό έγινε τυπωμένο!

Η βελτίωση από την αλλαγή της διαδικασίας δεν ήταν άμεση, όπως μπορεί να δει καθένας με τα ίδια του τα μάτια στο: Τεύχος 9: Τυπωθήτω!

Στους μήνες που ακολούθησαν, ο «Πύργος» αναβαθμιζόταν συνεχώς –και τεχνικά, και ποιοτικά. Έφτασε μάλιστα να γίνει το διεθνώς αναγνωρισμένο «ελληνικό σκακιστικό περιοδικό» της εποχής –και ύστερα, όπως ξαφνικά γεννήθηκε, έτσι ξαφνικά έσβησε…

Ελπίζουμε ότι σιγά-σιγά θα μπορέσουμε να σας παρουσιάσουμε όλα τα τεύχη του περιοδικού –χάρη στις τεχνολογικές ικανότητες του Γιώργου Δρεπανιώτη αλλά και του γέρικου μεν, αλλά ακόμη κορυφαίου σαρωτή του. Θα σας προσφέρουμε τα τεύχη σε δύο βαριάντες: Για διαβασμα στην οθόνη (ανοίξτε το και διαβάστε το όπως θα ξεφυλλίζατε το περιοδικό) και για ανατύπωση (ανοίξτε το και τυπώστε διαδοχικά μπρος-πίσω τις σελίδες με έγχρωμο εκτυπωτή).

Παν. Δρεπανιώτης aka dokiskaki

Τεύχος 1: Η καταστροφή

Αν γράψει ποτέ κάποιος ένα βιβλίο για όσα μπορούν να πάνε στραβά σε μια εκδοτική προσπάθεια, το πρώτο τεύχος του Πύργου (Ιανουάριος 1975) διεκδικεί μια επίζηλη θέση στα περιεχόμενα.

Στο τεχνικό μέρος, μετά από την απόρριψη της ιδέας για πολυγραφημένη έκδοση (“ποιος να χαράζει τώρα διαγράμματα;”) και την ενημέρωση για τις νέες, ξηροτυπικές φωτοτυπίες που υπηρχαν πια στην Αθήνα (όχι εκείνες οι υγρές, οι πανάρχαιες που μαύριζαν μετά από λίγες μέρες) οι κύβοι έπεσαν αμέσως: Ναι στη νέα τεχνολογία, ναι στις φωτοτυπίες!

Δυστυχώς, κανείς δεν σκέφτηκε ότι δεν ήταν αυτονόητη η χρήση φωτοτυπιών “μπρος-πίσω” (που ήταν τότε η εντελώς τελευταία λέξη της τεχνολογίας και γι’ αυτό ακριβότερες). Οι άμεσες συνέπειες ήταν δύο: Τα πρώτα αντίτυπα κυκλοφόρησαν με εκτύπωση μονής όψης και πριν διατεθούν, έπρεπε να κολληθούν οι δύο όψεις μεταξύ τους. Το αποτέλεσμα ήταν φυσικά χειρότερο και από απαράδεκτο, γι’ αυτό έγινε αμέσως ανατύπωση με φωτοτυπίες διπλής όψης πια.

Μια και ο αρχικός προϋπολογισμός (δέκα δραχμές το τεύχος για να καλύπτει τις φωτοτυπίες) δεν “έβγαινε” πια, έγινε στο εξώφυλλο του πρώτου τεύχους και η αντίστοιχη αναπροσαρμογή τιμής. Άλλη μια εκδοτική καινοτομία, 100% αύξηση της τιμής πριν καλά-καλά κυκλοφορήσει το τεύχος!

Προχωρώντας στα ενδότερα της έκδοσης, η απαραίτητη γραφομηχανή του θείου Μανώλη δεν έφτασε έγκαιρα — έτσι επιστρατεύτηκε η καλλιγραφία (ο Θεός να την κάνει…) του γράφοντος. Το πρωτότυπο τεύχος ήταν μάλιστα χρωματιστό –πράγμα που αποκαλύπτεται μόλις σήμερα, τριάντα βάλε χρόνια μετά, αφού φυσικά οι φωτοτυπίες ήταν τότε ασπρόμαυρες…

Μεγάλη ήταν η βοήθεια για εκείνο το τεύχος του αξέχαστου Ιορδάνη Ιορδάνωφ, μικροέμπορου που –όπως διηγιόταν– είχε έρθει από τη Ρωσία μετά τον Α’ Πόλεμο, αλλά ακόμη δεν είχε μάθει καλά ελληνικά –γι’ αυτό, οι μεταφράσεις που πρόθυμα ετοίμαζε από ρώσικα βιβλία και το 64, ήθελαν πάντα ξαναγράψιμο από το μηδέν.

Γεννημένος κάπου στα μισά της πρώτης δεκαετίας του 20ου αιώνα, ήταν πραγματικός φίλαθλος του σκακιού. Επιπλέον, ασχολιόταν και με σκακιστικές συνθέσεις. Για το πρώτο τεύχος του περιοδικού του συλλόγου λοιπόν, υποσχέθηκε εκτός από κείμενα και προβλήματα, και την πολύτιμη στάμπα του με την οποία έφτιαχνε διαγράμματα.

Η στάμπα είχε ζήσει και καλύτερες ημέρες –μάλλον μεταξύ 1930 και 1940– αλλά κι εδώ δεν μπορούσε να γίνει τίποτε πέρα από παραγγελία νέας στάμπας για το επόμενο τεύχος. Το πρώτο κυκλοφόρησε με άθλια διαγράμματα και αόρατη διαγράμμιση (στην “ανατύπωση” προστέθηκε διαγράμμιση με το χέρι και επίσης “ξανασχεδιάστηκαν” ιδιόχειρα κάποιες φιγούρες που ήταν εντελώς αόρατες…

Όσο για τα περιεχόμενα… ας αναφερθούν για λόγους πληρότητας: Οι απαραίτητες “εκδοτικές ευχές”, ένα κείμενο για τον Στάινιτς σε μετάφραση Ι.Ι., μια διδακτική παρτίδα του τύπου “παίξε εναντίον ενός μετρ” (μαίτρ έγραφα τότε — και η ορθογραφία είχε πνεύματα και περισπωμένες και μπόλικη καθαρεύουσα ακόμη), μια “αθάνατη” παρτίδα από τη Βαγδάτη του 10ου αιώνα (ναι, τόσο επίκαιρη και τόσο αθάνατη!), ένα άρθρο του Ι.Ι. για τα καλλιτεχνικά φινάλε, μερικές σκακιστικές ατάκες, και αποτελέσματα από την εσωτερική αγωνιστική δραστηριότητα: τα πρωταθλήματα σκακιστών Β’ και Α’ κατηγορίας του συλλόγου και το διασυλλογικό πρωτάθλημα. Το τεύχος ολοκληρωνοταν με μια σούπερ-περιληπτική παρουσίαση του Γκαμπί της Βασίλισσας στη Θεωρία Ανοιγμάτων (ακομη και εκείνο το λίγο πάντως, ήταν απαραίτητο αν κρίνει κανείς από την παρτίδα που δημοσιεύεται στο ίδιο τεύχος και είχε ξεκινήσει με 1. d4 d5 2. c4 Ιf6 3. cxd5 Ixd5 4. e4 (και 1-0 σε 59 κινήσεις) και έκλεινε με τέσσερα (στα κρυφά, ήταν πέντε) προβλήματα (όχι θέσεις από παρτίδες) με ματ σε 2 κινήσεις –πάλι δια χειρός και σφραγίδων Ι.Ι.

Αν θέλετε να κάνετε χάζι με εκείνο το “μυθικό” πρώτο τεύχος του Πύργου διαβάζοντάς το στην οθόνη σας, πατήστε εδώ (αρχείο PDF, 2.97 MB).

Αν πάλι θέλετε να το τυπώσετε, κατεβάστε από εδώ το σελιδοποιημένο αρχείο (PDF, 2.83 MB) και τυπώστε τις σελίδες διαδοχικά, σε χαρτί Α4, μπρος-πίσω.

Τεύχος 9: Τυπωθήτω!

Εικοσιτέσσερις σελίδες, τυπωμένο σε τυπογραφείο… ποια καλύτερη αφορμή για μια τέτοια ποιοτική αναβάθμιση από την παρουσίαση της “1ης Διεθνούς Σκακιστικής Συναντήσεως Καλλιθέας” — του πρώτου διεθνούς (για την ακρίβεια “τριεθνούς”) σκακιστικού τουρνουά που διοργάνωσε ποτέ σύλλογος στην Ελλάδα! Στο εξώφυλλο, οι τρεις πρώτοι νικητές: Από αριστερά, Μπούκαλ, Σίντικ, Γ. Χόνφι.

Δυστυχώς, όπως τα ράσα δεν κάνουν τον παπά, έτσι και το “τυπωμένο” δεν κάνει υποχρεωτικά το “καλό”. Η νέα διαδικασία (χειρόγραφα στη δακτυλογράφο που χρησιμοποιούσε την ηλεκτρική γραφομηχανή με ΔΥΟ –ναι δύο γραμματοσειρές, η πλατιά και η στενή, με τα διαφορετικά “μπαλάκια του γκολφ”, σήμαινε περισσότερα λάθη στην πληκτρολόγηση (οι σκακιστικές κινήσεις δεν είναι και ό,τι το ευκολότερο στη δακτυλογράφηση, ακόμη και για σκακιστές που καταλαβαίνουν..) περισσότερες διορθώσεις (γινόντουσαν σε χαρτάκια που κολλούσαν πάνω στο πρωτότυπο δακτυλογραφημένο χαρτί και μεγαλύτερη καθυστέρηση –αλλά ναι, αυτή ήταν τότε η τεχνολογία!

Στη συνέχεια οι σελίδες φωτογραφίζονταν και γινόντουσαν φιλμ και τσίγκοι –μια σημαντικά βελτιωμένη τεχνολογία τότε, που κανείς δεν ήξερε πόσο βραχύβια θα ήταν: Σε 15 χρόνια όλα αυτά θα γίνονταν πια ηλεκτρονικά, σε κάτι μηχανήματα που θα ονομάζονταν προσωπικοί υπολογιστές. (“Ασφαλώς δεν εννοείτε αυτά τα παιχνιδάκια που βγάζουν τώρα στην Αμερική;”)

Το περιοδικό ξεκινάει κάπως χαλαρά. Μετά το άρθρο του Λάζαρου Δρεπανιώτη στις Επάλξεις του Πύργου (“εμπρηστικό” κατά της διοίκησης Άρη Μπαλάσκα στην ΕΣΟ είχε θεωρηθεί τότε –οι λέξεις έχουν χάσει πια το νόημά τους) ακολουθούσε ένα έκτακτο αφιέρωμα στον πρόσφατα νεκρό μεγάλο γκρανμέτρ Πάουλ Κέρες, το ξεκρέμαστο άρθρο σε συνέχειες για τον Μαξ Όυβε (όλα ναφθαλίνες” κατά την εκδοτική ορολογία για θέματα-παραγεμίσματα αρχείου) και μετά ακολουθούσε το κύριο και πιο σημαντικό κομμάτι:

Η παρουσίαση του τουρνουά. Σε έντεκα σελίδες ο αναγνώστης μπορούσε να παρακολουθήσει την εξέλιξη των αγώνων γύρο προς γύρο, να δει κρίσιμες παρτίδες, να διαβάσει σχόλια και  παραλειπόμενα, και να βρει ακόμη και στατιστικά στοιχεία. Μια αρκετά αν όχι πολύ καλή παρουσίαση για τα μέσα και την εποχή.

Το περιοδικό δεν παρέλειπε όμως και την τακτική ύλη του: Διεθνή νέα και παρτίδες και ο Κανονισμός του Σκακιού σε συνέχειες από τον Διεθνή Διαιτητή Μάνο Γεωργουλάκη.

Για να διαβάσετε το τεύχος 9 του «Πύργου», πατήστε εδώ (αρχείο PDF, 4.07 ΜΒ). Για να το κατεβάσετε και να το ανατυπώσετε, πατήστε εδώ  (αρχείο PDF, 3.94 ΜΒ).